Josina Peereboom
Beluister hier de complete aflevering van De Bergse Podcast.
Open aflevering op Spotify →In deze aflevering van De Bergse Podcast duiken wij in het aangrijpende verhaal van Josina Peereboom, een jonge vrouw in het Bergen op Zoom van 1788. Wat begint als een persoonlijke tragedie groeit uit tot een indringend portret van een samenleving waarin armoede, eer en strenge sociale regels het leven bepalen.
Achter de muren van de Gevangenpoort ontvouwt zich een beklemmend verhaal over angst, macht en rechtspraak in een tijd zonder scheiding der machten. Hoe ging men toen om met schuld en onschuld? En welke rol speelden afkomst en reputatie in het oordeel?
Deze aflevering neemt je mee naar het hart van de 18e-eeuwse stad en laat zien hoe dun de lijn kon zijn tussen recht en onrecht.
De Bergse Podcast neemt je mee op ontdekkingsreis door de rijke historie en de bijzondere verhalen van Bergen op Zoom. Van grote monumenten tot verborgen straatjes: wij zoeken uit wat onze stad zo uniek maakt.
Bekijk alle afleveringen →Bronnen bij deze aflevering
Voor deze aflevering is gebruikgemaakt van historische literatuur, wetgeving, stadsprivileges en officiële processtukken.
Hoofdbron
Becht, Kees (1992). Josina 't is toch zonde! Bergen op Zoom.
Dit werk vormt de voornaamste historische bron voor het dossier. Het bevat onder meer het chronologische overzicht (p. 185–186) en bijlage D van SBM.
Historische wetgeving en stadsprivileges
- Costumen en Usantien van Bergen op Zoom (1627).
- Plakkaten van de Staten-Generaal.
- Criminele Ordonnantie (1570).
- Blijde Inkomste van Heer Antoon van Glymes (1532).
Officiële processtukken (1788–1793)
- Medisch Advies van de Universiteit van Leiden (15 mei 1789) – ondertekend door decaan prof. Eduard Sandifort; handelt over het schouwingsrapport en de conclusie dat het niet-afbinden van de navelstreng de waarschijnlijke doodsoorzaak was.
- Juridisch Advies van juristen Jantzon te Breda – advies ingewonnen over de gratiewetgeving en strafmaat ten behoeve van de Markies.
- Juridische Memorie van mr. Benjamin van Engelen van Strijen & procureur Jan van der Hagen – ondersteunend verzoekschrift ingediend bij de Domeinraad namens de ouders van Josina.
- Verklaring van de Bergse Potmakersbazen (13 januari 1789) – brief aan de Vierschaar waarin de potmakers de geestelijke vermogens van Josina Peereboom toelichtten (‘van een zwak verstand / onnoozel’).