Wie tegenwoordig over knooppunt Zoomland rijdt, zal nauwelijks vermoeden dat hier eeuwenlang een van de oudste landgoederen van Bergen op Zoom lag: Ruytershove. Een plek met statige lanen, een herenhuis, vijver, boomgaard, ijskelder en formele tuinen. Van dat alles is tegenwoordig nog maar weinig zichtbaar, maar de geschiedenis van deze verdwenen buitenplaats is bijzonder rijk.
De naam Ruytershove duikt voor het eerst op in een verkoopakte uit 1628. Lange tijd werd gedacht dat het landgoed iets te maken had met admiraal Michiel de Ruyter. Onderzoek wees echter uit dat die veronderstelling niet klopt. De naam verwijst naar Dierck de Ruyter, die het gebied in de zestiende eeuw bezat. In 1591 werd al gesproken over de ‘Dierck de Ruytershoeve’.
Door de eeuwen heen kende Ruytershove verschillende opmerkelijke eigenaren. Vanaf 1777 kwam het landgoed in bezit van de familie Mattemburgh. Via deze familie bestaat een bijzondere verbinding met andere bekende landgoederen in West-Brabant, waaronder Mattemburgh, Lievensberg, Anneville en Wolfslaar.
Later volgden bankiers, industriëlen en vermogende ondernemers. Onder de familie Laane speelde zich in 1911 zelfs een spectaculaire afpersingszaak af. Ernest Laane ontving een dreigbrief, waarna de marechaussee een val opzette en de dader op heterdaad wist te arresteren.
In de twintigste eeuw veranderde Ruytershove opnieuw van karakter. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de villa eerst door Duitse en later door Canadese militairen gebruikt. Vanaf 1946 kreeg het gebouw een heel andere bestemming: de zusters Franciscanessen vestigden er het katholieke meisjesinternaat MMS Maria Mediatrix.
Na het vertrek van de zusters werd het landgoed verkocht aan de gemeente Bergen op Zoom. In 1968 viel uiteindelijk het doek voor de villa. Voor de aanleg van de wegen rond knooppunt Zoomland werd het gebouw gesloopt.
Toch is Ruytershove niet volledig uit het landschap verdwenen. Restanten van lanen, oude toegangen en fundamenten herinneren nog aan het vroegere landgoed. Archeologisch onderzoek bracht zelfs opnieuw resten van de villa en de tuinen aan het licht.
Wie weet waar hij moet kijken, ontdekt achter het asfalt en het groen nog altijd de contouren van een bijna vergeten wereld.
Ruytershove was ooit een uitgestrekt landgoed met een herenhuis, lanen, een vijver, boomgaard en andere bijzondere elementen. Van die wereld is tegenwoordig nog maar weinig zichtbaar.
Ruytershove was meer dan alleen een landgoed. Door de jaren heen woonden en verbleven er uiteenlopende mensen. Hun verhalen vormen een belangrijk onderdeel van de geschiedenis die we in deze aflevering vertellen.
Voor deze aflevering van De Bergse Podcast is voornamelijk gebruikgemaakt van onderstaande historische publicatie.
Verkrijgbaar vanaf 4 oktober 2026 bij boekhandel Quist in Bergen op Zoom.
De genoemde bron vormde de basis voor het historische onderzoek en de samenstelling van deze aflevering.