Voor onze tiende aflevering kozen we voor een bijzonder en indringend verhaal. Daarvoor deden we zelf onderzoek in het Nationaal Archief en raadpleegden we verschillende andere historische bronnen.

In het Nationaal Archief in Den Haag bevinden zich de dossiers van twee jonge vrouwen uit Bergen op Zoom. In deze podcast noemen we hen Annie en Jopie. Ze waren nog maar tieners toen de Tweede Wereldoorlog begon.

Tijdens de bezetting kwamen zij in contact met Duitse militairen. Na de bevrijding veranderde hun leven ingrijpend.

De dossiers geven daarop geen eenvoudig antwoord. Ze bevatten verklaringen van buurtbewoners, officiële stukken en onder meer een handgeschreven brief van een moeder die haar dochter probeert te verdedigen.

Samen laten die documenten zien hoe waarnemingen, vermoedens, verhalen en oordelen uiteindelijk onderdeel konden worden van een officieel dossier. We volgen ook een jonge vrouw die Bergen op Zoom na de oorlog verlaat en elders probeert een nieuw bestaan op te bouwen.

Tijdens ons onderzoek stuitten we bovendien op informatie die het verhaal opnieuw in een ander licht zette. Wat dat precies was, vertellen we liever in de aflevering zelf.

Met deze aflevering willen we Annie en Jopie tachtig jaar later niet alsnog vrijpleiten. Zij maakten keuzes en werden na de oorlog op hun contacten met Duitse militairen aangesproken.

Hun dossiers laten echter óók zien hoe dicht feiten, vermoedens, roddels en morele oordelen in de eerste maanden na de bevrijding bij elkaar konden liggen. Een formele straf kon eindigen, terwijl de maatschappelijke gevolgen nog lang bleven doorwerken.