De grondlegger van industrieel Bergen op Zoom
Van lompen, beenderen en oud ijzer tot stoommachines en ijzergieterijen. Het verhaal van een ondernemer die nieuwe kansen zag en de stad hielp veranderen.
Zijn naam leeft voort in Bergen op Zoom. Maar wie was Arnoldus Asselbergs werkelijk? Een ondernemende industrieel, een bouwer van nieuwe stadsbuurten en een pionier in de suikerindustrie. In een bijzonder tweeluik ontdekken we hoe één man zijn stempel drukte op een stad in verandering.
Eén verhaal, twee afleveringen. Ontdek hoe Arnoldus Asselbergs Bergen op Zoom hielp veranderen van vestingstad in industriestad. Luister naar beide delen van IJzer, Stoom en Suikerkoorts.
Van lompen, beenderen en oud ijzer tot stoommachines en ijzergieterijen. Het verhaal van een ondernemer die nieuwe kansen zag en de stad hielp veranderen.
De opkomst van de suikerindustrie, nieuwe fabrieken rond de haven en de voortdurende strijd tussen vooruitgang en behoud van het historische Bergen op Zoom.
Twee afleveringen, één verhaal over ondernemerschap en een stad in verandering.
Zijn naam staat op een straatnaambord, prijkt op het Hof van Asselbergs en duikt telkens op in de geschiedenis van Bergen op Zoom. Maar wie was Arnoldus Asselbergs eigenlijk? Een ondernemende handelaar, een industrieel met lef, een bouwer van nieuwe stadsbuurten? Of ook de man die de Gevangenpoort het liefst had laten afbreken?
In De Bergse Podcast gaan Jos en Peter op zoek naar de man achter die vertrouwde naam. Ditmaal wijken we af van onze gebruikelijke opzet: we publiceren twee afleveringen tegelijk. Samen vormen ze een tweeluik over een ondernemer die op verrassend veel terreinen zijn stempel op Bergen op Zoom drukte.
Het begint met lompen, beenderen en oud ijzer. Daaruit groeit een onderneming die Bergen op Zoom het tijdperk van de stoomkracht binnenbrengt. Asselbergs bouwt een ijzergieterij, haalt Waalse vaklieden naar de stad en ziet mogelijkheden in gasverlichting, wol, aardewerk en bier. Waar anderen afgedankte spullen zien, ontdekt hij nieuwe grondstoffen. Zelfs de stenen van de afgebroken vestingwerken krijgen bij hem een tweede leven in de Stationsstraat.
Maar zijn ambities houden niet op bij de fabriekspoort. Ook woningen, straten en nieuwe stadsbuurten dragen zijn handtekening. We volgen zijn opkomst én de latere geschiedenis van het familiebedrijf, waarin generaties Bergenaren hun brood verdienden.
Vervolgens duiken we in een minder bekend hoofdstuk: Asselbergs' betrokkenheid bij de opkomende suikerindustrie. Wanneer Bergen op Zoom in de ban raakt van de suikerbiet, investeert hij in een nieuwe fabriek. Rond de haven verschijnen schoorstenen, rijden bietenwagens af en aan en groeit de behoefte aan ruimte, brandstof en betere verbindingen.
Was Asselbergs daarmee ook een echte suikerbaron? Of vooral een ondernemer die precies aanvoelde waar nieuwe kansen lagen? Zijn suikeravontuur laat zien hoe nauw fabrieken, geld, verkeer en stadsontwikkeling met elkaar verbonden waren.
En dan is er die Gevangenpoort. Voor ons een dierbaar monument, voor Asselbergs vooral een hinderlijke doorgang. Hoe ver mocht vooruitgang gaan?
Twee afleveringen over dadendrang, ondernemingszin en een stad in verandering. Samen vertellen ze hoe Bergen op Zoom uit zijn vestingmuren groeide — en wat daarbij behouden bleef.
Beluister het tweeluik van De Bergse Podcast via deze website of je favoriete podcastapp.
Voor het tweeluik IJzer, Stoom en Suikerkoorts, over Arnoldus Asselbergs en de industriële ontwikkeling van Bergen op Zoom, zijn historische publicaties, archiefgegevens en andere bronnen geraadpleegd. Hieronder vind je de bronnen, ingedeeld naar de twee delen van de podcast.
Korneel Slootmans, in Jaarboek De Ghulden Roos, nr. 29 (1969). Deze historische studie is gebruikt voor beide delen van het tweeluik.
Lees de publicatie (PDF) →Stambomen van de families Asselberg(h)s en Daverveldt. Dit dossier bevat verwijzingen naar de burgerlijke stand, bevolkingsregisters en notariële akten over de familie, het vastgoed en de ondernemingen van Asselbergs.
Wikipedia-artikel dat is geraadpleegd als aanvullend overzicht van de latere bedrijfsgeschiedenis, waaronder uitbreiding, fusie en faillissement.
Bekijk het Wikipedia-artikel →Oprichtingsakte van Van der Linden & Co., gedateerd 5 april 1870. Een bron bij het verhaal over de suikerindustrie.
Korneel Slootmans. Dit onderdeel van zijn studie behandelt het voorstel om de Gevangenpoort te slopen, de hinder voor het vrachtverkeer en de bedragen die Asselbergs in 1871 en 1872 in de suikerfabriek stortte.
Deze bronvermelding is gebaseerd op de door de makers geraadpleegde bronnen voor beide delen van aflevering 15. Niet voor elk archiefstuk of studieonderdeel is een afzonderlijke openbare online link beschikbaar.
Beelden bij het bijzondere tweeluik over Arnoldus Asselbergs en de industriële geschiedenis van Bergen op Zoom.
Klik op een afbeelding voor een grotere weergave.