Aflevering 15 • Een bijzonder tweeluik

IJzer, Stoom
en Suikerkoorts

ARNOLDUS ASSELBERGS IN EEN BIJZONDER TWEE LUIK

Zijn naam leeft voort in Bergen op Zoom. Maar wie was Arnoldus Asselbergs werkelijk? Een ondernemende industrieel, een bouwer van nieuwe stadsbuurten en een pionier in de suikerindustrie. In een bijzonder tweeluik ontdekken we hoe één man zijn stempel drukte op een stad in verandering.

De Bergse Podcast – Aflevering 15

Beluister het bijzondere tweeluik

Eén verhaal, twee afleveringen. Ontdek hoe Arnoldus Asselbergs Bergen op Zoom hielp veranderen van vestingstad in industriestad. Luister naar beide delen van IJzer, Stoom en Suikerkoorts.

Aflevering 15 – Deel 1

De grondlegger van industrieel Bergen op Zoom

Van lompen, beenderen en oud ijzer tot stoommachines en ijzergieterijen. Het verhaal van een ondernemer die nieuwe kansen zag en de stad hielp veranderen.

Binnenkort te beluisteren Spotify-aflevering volgt
Aflevering 15 – Deel 2

Suikerkoorts!

De opkomst van de suikerindustrie, nieuwe fabrieken rond de haven en de voortdurende strijd tussen vooruitgang en behoud van het historische Bergen op Zoom.

Binnenkort te beluisteren Spotify-aflevering volgt
Het verhaal achter de podcast

IJzer, Stoom en Suikerkoorts

Zijn naam staat op een straatnaambord, prijkt op het Hof van Asselbergs en duikt telkens op in de geschiedenis van Bergen op Zoom. Maar wie was Arnoldus Asselbergs eigenlijk? Een ondernemende handelaar, een industrieel met lef, een bouwer van nieuwe stadsbuurten? Of ook de man die de Gevangenpoort het liefst had laten afbreken?

In De Bergse Podcast gaan Jos en Peter op zoek naar de man achter die vertrouwde naam. Ditmaal wijken we af van onze gebruikelijke opzet: we publiceren twee afleveringen tegelijk. Samen vormen ze een tweeluik over een ondernemer die op verrassend veel terreinen zijn stempel op Bergen op Zoom drukte.

Aflevering 15 – Deel 1

De grondlegger van industrieel Bergen op Zoom

Het begint met lompen, beenderen en oud ijzer. Daaruit groeit een onderneming die Bergen op Zoom het tijdperk van de stoomkracht binnenbrengt. Asselbergs bouwt een ijzergieterij, haalt Waalse vaklieden naar de stad en ziet mogelijkheden in gasverlichting, wol, aardewerk en bier. Waar anderen afgedankte spullen zien, ontdekt hij nieuwe grondstoffen. Zelfs de stenen van de afgebroken vestingwerken krijgen bij hem een tweede leven in de Stationsstraat.

Maar zijn ambities houden niet op bij de fabriekspoort. Ook woningen, straten en nieuwe stadsbuurten dragen zijn handtekening. We volgen zijn opkomst én de latere geschiedenis van het familiebedrijf, waarin generaties Bergenaren hun brood verdienden.

Aflevering 15 – Deel 2

Suikerkoorts!

Vervolgens duiken we in een minder bekend hoofdstuk: Asselbergs' betrokkenheid bij de opkomende suikerindustrie. Wanneer Bergen op Zoom in de ban raakt van de suikerbiet, investeert hij in een nieuwe fabriek. Rond de haven verschijnen schoorstenen, rijden bietenwagens af en aan en groeit de behoefte aan ruimte, brandstof en betere verbindingen.

Was Asselbergs daarmee ook een echte suikerbaron? Of vooral een ondernemer die precies aanvoelde waar nieuwe kansen lagen? Zijn suikeravontuur laat zien hoe nauw fabrieken, geld, verkeer en stadsontwikkeling met elkaar verbonden waren.

En dan is er die Gevangenpoort. Voor ons een dierbaar monument, voor Asselbergs vooral een hinderlijke doorgang. Hoe ver mocht vooruitgang gaan?

Twee afleveringen over dadendrang, ondernemingszin en een stad in verandering. Samen vertellen ze hoe Bergen op Zoom uit zijn vestingmuren groeide — en wat daarbij behouden bleef.

Beluister het tweeluik van De Bergse Podcast via deze website of je favoriete podcastapp.

De Bergse Podcast – Aflevering 15 · Tweeluik

Bronnen en historische achtergronden

Voor het tweeluik IJzer, Stoom en Suikerkoorts, over Arnoldus Asselbergs en de industriële ontwikkeling van Bergen op Zoom, zijn historische publicaties, archiefgegevens en andere bronnen geraadpleegd. Hieronder vind je de bronnen, ingedeeld naar de twee delen van de podcast.

Hoofdbron voor deel 1 en deel 2

Historische hoofdbron

Arnoldus Asselbergs 1811–1880

Korneel Slootmans, in Jaarboek De Ghulden Roos, nr. 29 (1969). Deze historische studie is gebruikt voor beide delen van het tweeluik.

Lees de publicatie (PDF) →

Deel 1 – De grondlegger van industrieel Bergen op Zoom

Archief en genealogie

West-Brabants Archief – genealogisch dossier

Stambomen van de families Asselberg(h)s en Daverveldt. Dit dossier bevat verwijzingen naar de burgerlijke stand, bevolkingsregisters en notariële akten over de familie, het vastgoed en de ondernemingen van Asselbergs.

Aanvullende bedrijfsgeschiedenis

Gieterij Asselbergs

Wikipedia-artikel dat is geraadpleegd als aanvullend overzicht van de latere bedrijfsgeschiedenis, waaronder uitbreiding, fusie en faillissement.

Bekijk het Wikipedia-artikel →

Deel 2 – Suikerkoorts

Historisch document

Oprichtingsakte Van der Linden & Co.

Oprichtingsakte van Van der Linden & Co., gedateerd 5 april 1870. Een bron bij het verhaal over de suikerindustrie.

Historische studie

De Gevangenpoort bedreigd

Korneel Slootmans. Dit onderdeel van zijn studie behandelt het voorstel om de Gevangenpoort te slopen, de hinder voor het vrachtverkeer en de bedragen die Asselbergs in 1871 en 1872 in de suikerfabriek stortte.

Deze bronvermelding is gebaseerd op de door de makers geraadpleegde bronnen voor beide delen van aflevering 15. Niet voor elk archiefstuk of studieonderdeel is een afzonderlijke openbare online link beschikbaar.